Appendisit

Giriş  

Appendisit kor bağırsağın iltihabı xəstəliyidir. Daha çox uşaqlıq və yeniyetməlik dövründə müşahidə olunur. Əksər hallarda appendisitin etiologiyasında kor bağırsağın obstruksiyası dayanır.  

Etiologiya  

Kor bağırsaq boşluğunun obstruksiyasının ehtimali səbəbləri:  

• Koprolitlər  
• Limfatik hiperplaziya  
• Qastrointestinal şişlər   
• Yad cisimlər  

Appendisitin ən çox rast gəlinən törədiciləri:  

• E. coli  
• P. aeruginosa  
• K. pneumoniae  

Simptomlar   

Qarın ağrısı:   

• Adətən, ilkin olaraq epiqastrik və ya göbəkətrafı nahiyədə başlayır  
• Təxminən 4–24 saatdan sonra sağ aşağı qarın kvadrantına keçir   

Digər simptomlar:  

• Ürəkbulanma, qusma  
• İştahsızlıq  
• Qızdırma  

Diaqnostika  

Fiziki müayinə  

Appendisitə xas əlamətlər:  

• Bloomberg əlaməti: sol aşağı qarın kvadrantının palpasiyası zamanı əli çəkdikdən sonra əks tərəfdə (sağda) ağrı  
• Douglas əlaməti: rektal müayinədə Duqlas boşluğu palpasiyasının ağrılı olması  

Laborator müayinə  

• İltihab göstəriciləri:  
  • Leykosit sayı ↑, CRP  ↑  
• Hamiləlik testi:  
  • Doğuş yaşında olan qadınlarda hamiləliyi çıxdaş etmək üçün  

Radioloji müayinə  

Qarın boşluğunun ultrasəs müayinəsi:  

• Patoloji nəticələr:   
  • Kor bağırsağın diametri > 6 mm  
  • Kokard fenomeni  
  • Appendix ətrafında maye toplanması  
  • Appendixin ultrasəs başlığı ilə sıxıla bilməməsi  
  • Perforasiya zamanı: Qarında sərbəst hava  

Müalicə  

• Əsas seçim metodu: laparoskopik appendektomiya (alternativ olaraq açıq appendektomiya)  
• İkinci seçim metodu: antibiotik müalicəsi  

Laparoskopik appendektomiyanın aparılması:  

• Trokarların yerləşdirilməsi (adətən, üç trokar) → eksplorativ laparoskopiya → appendiksin lokalizasiyanının təyini → çöz (mesenterium) damarlarının bağlanması ilə appendiksin preparasiyası → appendiksin əsasına liqatura qoyularaq kəsilməsi → qarın boşluğunun yuyulması → qarın divarının bağlanması  

Antibiotik müalicəsi:  

• Ağırlaşmamış appendisit: 2-ci nəsil sefaosporin + metronidazol  
• Ağırlaşmış (perforasiya olmuş) appendisit: piperasillin/tazobaktam