Multipl endokrin neoplaziya
Giriş
Multipl (çoxsaylı) endokrin neoplaziya (MEN) autosom-dominant olaraq irsi keçən xəstəliklərdir, endokrin orqanlarda bir neçə şişin eyni zamanda və ya ardıcıl inkişafı ilə xarakterizə olunur.
Təsnifat
Dörd əsas tipi var:
MEN1:
- Genetik mutasiya:
- MEN1-genində mutasiya → menin zülalının mutasiyası
- Əsas xəstəlik:
- Birincili hiperparatiroidizm
- Yanaşı xəstəliklər:
- Pankreasın endokrin şişləri, hipofiz adenoması
MEN2:
- Genetik mutasiya:
- RET protoonkogenində mutasiya → tirozin kinaza aktivliyinin artması
- Əsas xəstəlik:
- Medulyar qalxanabənzər vəz xərçəngi
- Yanaşı xəstəliklər:
- Feoxromositoma , birincili hiperparatiroidizm
MEN3 (və ya MEN2B):
- Genetik mutasiya:
- RET protoonkogenində mutasiya → tirozin kinaza aktivliyinin artması
- Əsas xəstəlik:
- Medulyar qalxanabənzər vəz xərçəngi
- Yanaşı xəstəliklər:
- Feoxromositoma , birincili hiperparatiroidizm , multipl neyrinoma
MEN4:
- Genetik mutasiya:
- CDKN1B genində mutasiya
- Əsas xəstəlik:
- Birincili hiperparatiroidizm
- Yanaşı xəstəliklər:
- Hipofiz adenoması