Miokardit

Giriş  

Miokardit ürək əzələsinin iltihabını xarakterizə edir. Əksər hallarda etioloji faktor viruslardır. Bununla yanaşı bakterial, autoimmun və digər səbəblər də endokarditə səbəb ola bilər. Simptomlar çox dəyişkənlik göstərir – bəzi hallarda simptomsuz, bəzi hallarda isə döş qəfəsi ağrısına səbəb ola bilər. Ürəyin MRT müayinəsi və endokard biopsiyası (qızıl standart) əsas müayinə metodlarıdır. Əksər hallarda müalicəyə ehtiyac duyulmur, lakin fiziki istirahət mütləqdir.  

Etiologiya   

İnfeksion səbəblər  

Viruslar (ən çox rast gəlinən səbəb):  

• Herpes virusları (Epşteyn-Barr virusu, sitomeqalovirus)  
• Koksaki-B   
• Parvovirus B19  

Bakteriyalar:  

• Stafilokokklar, enterokokklar, streptokokklar  
• B. burgdorferi (Lyme karditi)   
• C. diphtheriae (difteriya)  

Parazitlər:  

• Trypanosoma cruzi (Chagas xəstəliyi)  
• Exinokokk  

Qeyri-infeksion səbəblər  

Revmatoloji və sistemik autoimmun xəstəliklər:  

• Revmatoid artrit  
• Kardial sarkoidoz  
• Kollagenozlar, vaskulitlər  
• Revmatik qızdırma     

Metabolik/toksik səbəblər:  

• Feoxromasitoma
• Ağır metallar (məsələn: mis, kobalt, qurğuşun)  
• Narkotik və digər maddələr (xüsusilə, amfetamin, kokain və alkoqol)  

Simptomlar  

Simptomlar çox dəyişkəndir:  

• Çox vaxt simptomsuz və ya yüngül keçir. Yüngül qeyri-spesifik şikayətlərə aiddir:  
  • Yorğunluq, başgicəllənmə, qripəbənzər simptomlar (məsələn: qızdırma, əzələ ağrıları, baş ağrısı)  
• Bəzən ağır hallarda:  
  • Döş qəfəsində ağrı, ürəkdə çarpıntı və ürək çatışmazlığı simptomları ilə özünü göstərə bilər  

Diaqnostika  

Anamnez:  

• Əvvəlki xəstəliklər (məsələn: revmatik xəstəliklər, autoimmun xəstəliklər)  
• İnfeksiyalar (xüsusilə, təzəlikcə keçirilmiş virus infeksiyası)  
• Dərmanlar (məsələn: sitostatik preparatlar)    

EKQ:  

• Adətən, qeyri-spesifik dəyişikliklər: ST-depressiyası/elevasiyası, T dalğasının mənfi inversiyası  

Laborator müayinə:  

• Ümumi qan analizi:  
  • Leykositlər ↑  
  • Kardial nekroz markerləri: CK, CK-MB və troponin ↑  
  • Ürək çatışmazlığı yaranarsa: BNP ↑  
  • İltihab göstəriciləri: CRP və EÇS ↑  
• İnfeksion səbəblərin aşkar edilməsi:  
  • Qan kulturu (bakterial miokardit şübhəsi olarsa)  
• Autoimmun anticisimlərin yoxlanması:  
  • Autoimmun miokardit şübhəsi varsa: AMLA, ASA  
  • Revmatoloji və ya autoimmun xəstəlik şübhəsi varsa: ANA və revmatoid faktor  

Radioloji müayinə  

Ürəyin MRT müayinəsi:  

• Qeyri-invaziv üsul kimi anatomik, funksional və struktur dəyişikliklərini analiz etmək üçün ən yaxşı seçimdir  
• İşemik və qeyri-işemik səbəbləri fərqləndirməyə kömək edir  

İnvaziv diaqnostika  

Koronar angioqrafiya:  

• Miokard infarktını istisna etmək üçün aparılır  

Miokardın biopsiyası:  

• Diaqnozun qoyulması üçün qızıl standartdır  
• Ürək kateterizasiyası vasitəsilə həyata keçirilir, bəzən isə MRT köməyi ilə aparılır  

Müalicə  

Ümumi yanaşma  

• Stasionar müşahidə və izləmə  
• Mütləq fiziki istirahət:  
  • İltihab tam sağalana qədər fiziki fəaliyyət qəti qadağandır (ən azı 6 ay)  

Səbəbə yönəlik müalicə  

• Antimikrobial müalicə:  
  • Antibiotiklər: məsələn: revmatik qızdırma və ya Lyme miokarditində  
  • Virostatik preparatlar  
• İmmunsupressiv müalicə:  
  • Yalnız infeksion səbəblər dəqiq çıxdaş edildikdən sonra aparıla bilər   

Simptomatik müalicə  

• Ürək funksiyalarında zəifləmə müşahidə olunduqda (exokardioqrafiya vasitəsilə):  
  • Beta-blokerlər: miokarditli xəstələrdə sağqalma şansını (survival rate) artırır  
  • AÇE inhibitorları və ya angiotenzin-reseptor blokatorları