Mitral qapaq stenozu

Giriş  

Mitral qapaq stenozu - sol qulaqcıqla sol mədəcik arasındakı keçidin daralması ilə xarakterizə olunur. Bu daralma sol mədəciyin qanla dolmasını çətinləşdirir, yəni sol qulaqcıqda olan qanın yalnız az bir hissəsi sol mədəciyə keçə bilir. Xəstəlik, adətən, revmatik qızdırma nəticəsində inkişaf edir.  

Etiologiya  

• Revmatik qızdırma (ən çox rast gəlinən səbəb)  
• Anadangəlmə mitral stenoz  
• Qulaqcıq (atrial) miksoması  

Patofiziologiya  

Mitral qapağın stenozu nəticəsində:  

• Sol qulaqcıqdan sol mədəciyə qan axınının çətinləşməsi → diastolik fazada sol mədəciyin dolmasının çətinləşməsi → periferiyaya vurulan qan miqdarının azalması → ürək çatışmazlığı simptomları  
• Sol qulaqcıqdan sol mədəciyə qan axınının çətinləşməsi → sol qulaqcıqda təzyiqin artması → pulmonar hipertenziya → ağciyər ödemi  
• Uzunmüddətli pulmonar hipertenziya → ağciyər ödemi → sağ mədəciyin yükünün artması  

Simptomlar  

Ürək çatışmazlığı əlamətləri:  

• Təngnəfəslik  
• Periferik ödem (əsasən, aşağı ətraflarda)  
• “Facies mitralis” (solğunluq və yanaqlarda qızartı, mitral qapaq stenozuna xas görünüş)  
• Başgicəllənmə, tezyorulma  
• Periferik sianoz  

Diaqnostika  

Exokardioqrafiya:  

• Mitral qapağın quruluşunu, hərəkətini və stenozun dərəcəsini qiymətləndirmək üçün ən vacib diaqnostik üsuldur  

EKQ:  

• P-mitrale: sol qulaqcığın genişlənməsinə işarə edir  

Döş qəfəsinin rentgeni:  

• Sol qulaqcığın böyüməsi  
• Ağciyərlərdə durğunluq əlamətləri   

Müalicə  

Ümumi yanaşma:  

• Asimptomatik xəstələr: əgər heç bir risk faktoru yoxdursa, konservativ müalicə və mütəmadi nəzarət  
• Ürək çatışmazlığı müşahidə olunarsa:  
  • Diuretiklər  

Perkutan valvulotomiya  

Göstəriş:  

• Qapağın açılma sahəsi ≤1,5 sm² olan simptomatik xəstələr  
• Trombemboliya və ya hemodinamik dekompensasiya riski yüksək olan asimptomatik xəstələr  

Cərrahi müalicə  

Mitral qapağın əvəzlənməsi (protezləşdirilməsi):  

• Perkutan valvulotomiya üçün uyğun olmayan xəstələrdə alternativ üsul